Czas wolny za nadgodziny w miesiącu ich wystąpienia a wysokość wynagrodzenia

Prawidłowe rozliczanie wynagrodzeń

Praca w godzinach nadliczbowych rekompensowana jest w dwojaki sposób poprzez udzielenie pracownikowi czasu wolnego lub wypłatę stosownego dodatku za nadgodziny (art. 151² ustawy kodeks pracy, zwanej dalej ustawą k.p.). Godziny nadliczbowe, które nie zostały skompensowane czasem wolnym, powinny być opłacone normalnym wynagrodzeniem wraz dodatkiem do wynagrodzenia w wysokości 50% lub 100%.
Wyjątek w zasadach rekompensaty stanowi wykonywanie pracy w dniu wskazanym jako dzień wolny z tytułu przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy (art. 151³ K.p.) oraz w niedziele i święta będących dla pracownika dniami wolnymi.
W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych (w dniach roboczych lub dniach wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy) pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy (art. 151² § 1 K.p.). Wniosek pracownika powinien określać, za które dokładnie nadgodziny ma być udzielony czas wolny oraz termin, w którym pracownik chce taki czas wolny wykorzystać. Istotnym jest, że nie ma ograniczenia, co do terminu, w którym czas wolny za nadgodziny na wniosek pracownika ma być udzielony.

Ważne
Odebranie czasu wolnego, jeżeli pracodawca wyraził na to zgodę, może przypadać na inny okres rozliczeniowy.

Rozliczenie wynagrodzenia.
Jeżeli pracodawca zrekompensuje pracownikowi przepracowane nadgodziny w formie czasu wolnego, to automatycznie uwalnia się od obowiązku wypłaty dodatków za nadgodziny (50% lub 100%). Pracownik zachowuje jednak prawo do normalnego wynagrodzenia za każdą dodatkowo przepracowaną godzinę (art. 151¹ § 1 K.p.). Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią (art. 80 k.p.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2010 r. sygn. akt I PK 157/09
(…) pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za czas wolny udzielony w zamian za przepracowane nadgodziny, gdyż żadne przepisy na to nie wskazują. Wskazał również, że pracownik taki nabywa prawo do normalnego wynagrodzenia za czas dodatkowo przez niego przepracowany. Wynagrodzenie to może zostać wypłacone w terminie, w którym pracodawca udziela mu czasu wolnego (…).

Czy należy dokonać przeliczenia wynagrodzenia, gdy w tym samym miesiącu w którym wystąpiły nadgodziny, pracownik zawnioskował o czas wolny ?

Tak

PRZYKŁAD
Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, pracuje od poniedziałku do piątku po 8 h.
Wynagrodzenie zasadnicze:
6 750 zł
dodatek stażowy:
550 zł
stałą premię regulaminową:
700 zł.
Wynagrodzenie płatne jest 6 dnia następnego miesiąca kalendarzowego. W styczniu 2025 r. pracownik wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych łącznie przez 17 h (przekroczenie normy dobowej nie przypadające na porę nocną). Na podstawie złożonego wniosku, pracownik odebrał w tym samym miesiącu czas wolny za nadgodziny w wymiarze 17 h. 
Normalne wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych (17 h).
6 750 zł + 550 zł + 700 zł = 8 000 zł
8 000 zł : 168 h = 47,62 zł
47,62 zł x 17 h = 809,54 zł.
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca.
Odbiór czasu wolnego za nadgodziny za które pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia:
6 750 zł + 550 zł + 700 zł = 8 000 zł
8 000 zł : 168 h = 47,62 zł
47,62 zł x 17 h = 809,54 zł
8 000 zł – 809,54 zł = 7 190,46 zł
Łącznie wynagrodzenie:
8 000 zł (7 190,46 zł + 809,54 zł).

Ważne
Jeżeli pracownik korzystać będzie z urlopu wypoczynkowego np. w miesiącu kwietniu, do podstawy wymiaru należy wliczyć m.in. kwotę faktycznie wypłaconego normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (wypłata w lutym w wysokości 809,54 zł).

Jeżek Przemysław