Z uwzględnieniem stanowiska GIP z 21 lutego 2025 r.
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy. Ilekroć w kodeksie jest mowa o wyborach, należy przez to rozumieć wybory do Sejmu i do Senatu, wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, wybory do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (art. 5 pkt 1 ustawy).
Członkom komisji wyborczych przysługują:
1) diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów
2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych komisji wyborczych (art. 154 § 1 ustawy).
Gdy członek okręgowej, rejonowej lub terytorialnej komisji wyborczej nie brał udziału we wszystkich posiedzeniach komisji, przysługująca mu dieta ulega obniżeniu proporcjonalnie do liczby posiedzeń komisji, w których nie brał udziału (art. 154 § 2 ustawy).
Członkom Państwowej Komisji Wyborczej, a także przewodniczącym okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych, którzy pełnią funkcje z urzędu jako komisarze wyborczy, nie przysługują zryczałtowane diety (art. 154 § 3 ustawy). Przepis § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do członków Państwowej Komisji Wyborczej oraz komisarzy wyborczych (art. 154 § 3a ustawy).
Członkowi obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej w związku z wykonywaniem zadań przysługuje:
1) zwolnienie od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy
2) do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia (art. 154 § 4 ustawy).
Członkowie obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej w razie zamiaru skorzystania ze zwolnienia od pracy, o którym mowa w § 4, są obowiązani, co najmniej na 3 dni przed przewidywanym terminem nieobecności w pracy, uprzedzić, w formie pisemnej, pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, a następnie, nie później niż następnego dnia po upływie okresu nieobecności w pracy, dostarczyć pracodawcy zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy wykonywaniem zadań komisji (art. 154 § 4a ustawy).
Zaświadczenie zawiera:
1. imię i nazwisko osoby wchodzącej w skład danej komisji
2. wskazanie podstawy prawnej zwolnienia od pracy
3. przyczynę i czas nieobecności w pracy.
Zaświadczenie opatrzone pieczęcią obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej podpisuje przewodniczący danej komisji, a dla przewodniczącego komisji – jego zastępca. Zaświadczenie jest sporządzane w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zainteresowany członek komisji, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji (art. 154 § 4c-4d ustawy).
Komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji Wyborczej, okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz urzędnicy wyborczy korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni (art. 154 § 5 ustawy).
Członkom komisji wyborczych przysługuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. z 2020 r. poz. 984 oraz z 2024 r. poz. 1243) zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu zadań tych komisji (art. 154 § 6 ustawy).
Kodeks wyborczy nie określa sposobu obliczania wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy pracownika – członka komisji, stąd należy zastosować zasady przewidziane w § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29.05.1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy, zwane dalej rozporządzeniem o wynagradzaniu.
Przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym, że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.
Odpowiedź GIP z 21 lutego 2025 r. na zapytanie Wydawnictwa GOFIN www.gofin.pl w sprawie zasad ustalania wynagrodzenia tytułem opieki nad dzieckiem do 14 lat (art. 188 k.p.) znak pisma GIP-GBI.0701.22.2025.3
(…) pracownik korzystał z opieki na dziecko (art. 188 K.p.). Przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze oraz premia uznaniowa uzależniona od wyników sprzedaży. Wynagrodzenie płatne jest do 10 kolejnego miesiąca. Czy ustalając prawo do wynagrodzenia za czas opieki za miesiąc luty należy uwzględnić premię wypłaconą w lutym (za styczeń) czy tą, która przysługuje za luty, wypłacaną w marcu?
Zgodnie z art. 188 § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Sposób ustalenia wynagrodzenie za czas opieki określa § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy. Zgodnie z przepisem, przy ustalaniu takiego wynagrodzenia stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy. Oznacza to, że w przypadku zwolnienia okolicznościowego zmienne składniki wynagrodzenia, takie jak premie czy dodatki, będziemy ustalać w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu, w którym zwolnienie przypada, bez względu na termin wypłaty tych składników (…).
Powyższe pokrywa się z poprzednim stanowiskiem Głównego Inspektoratu Pracy w piśmie z 2 lipca 2010 r. w sprawie zasad ustalania wynagrodzenia za tzw. urlop okolicznościowy znak pisma: GPP-110-4560-38-1/10/PE/RP, uznał, że:
(…) stałe składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej uwzględnia się w wynagrodzeniu za czas urlopu okolicznościowego w wysokości należnej pracownikowi za miesiąc, w którym urlop okolicznościowy miał miejsce, składniki zmienne przyjmuje się z miesiąca wystąpienia nieobecności. W sytuacji, gdy w miesiącu korzystania z urlopu okolicznościowego zmienne składniki wynagrodzenia nie wystąpiły, wynagrodzenie za ten urlop oblicza się tylko ze składników stałych (…).
PRZYKŁAD
Pracownicy zatrudnieni są w pełnym wymiarze etatu, w maju mieli do przepracowania 160 h. Poza okresem zwolnienia od pracy ze względu na wykonywanie zadań w obwodowej komisji wyborczej byli obecni w pracy. Pierwszemu z nich przysługuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 7 500 zł i 500 zł stałej miesięcznej premii. Drugiemu stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 5 000 zł i prowizja od sprzedaży w wysokości 790 zł należna za maj (zmienny składnik wynagrodzenia).
Składniki stałe wypłaca się w wysokości należnej w miesiącu zwolnienia (bez przeliczania), pod warunkiem że w miesiącu tym nie wystąpiły innego rodzaju absencje (np. choroba, urlop opiekuńczy itp.) niż zwolnienia na zadania w komisji.
Składniki zmienne uwzględnia się z miesiąca korzystania ze zwolnienia od pracy.
Pierwszemu z pracowników za maj 2025 r. rozliczone zostanie wynagrodzenie w łącznej wysokości:
8 000 zł (7 500 zł + 500 zł).
Drugiemu z pracowników za dwa dni zwolnienia od pracy (16 h) należało rozliczyć wynagrodzenie przyjmując wysokość należnej prowizji za ten miesiąc:
790 zł : 144 h (godziny faktycznie przepracowane 160 h – 16 h ) = 5,49 zł
5,49 zł x 16 h = 87,84 zł.
Łącznie: 5 877,84 zł (5 000 zł + 790 zł + 87,84 zł).
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Jeśli chcesz zgłębić temat związany z kadrami, płacami i rozliczeniami, sprawdź nasze profesjonalne kursy i szkolenia online .
Najczęściej Zadawane Pytania
Jakie są aktualne zmiany w przepisach kadrowo-płacowych?
Zmiany w przepisach w 2025 roku dotyczą m.in. kwot wolnych od potrąceń, zasad rozliczania wynagrodzeń oraz składek ZUS. Pełne informacje znajdziesz na naszych szkoleniach .
Jakie są zasady potrąceń z wynagrodzeń?
Potrącenia regulowane są przez Kodeks pracy i ustawę o egzekucji. Dowiedz się więcej na naszym kursie kadrowo-płacowym .
Czy mogę uzyskać certyfikat po szkoleniu?
Tak, po każdym szkoleniu uczestnicy otrzymują certyfikat potwierdzający zdobytą wiedzę.
Dowiedz się więcej o naszej działalności na stronie Szkolenia Kadry i Płace .