Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe a termin wypłaty wynagrodzenia

Kolejna zmiana stanowiska ZUS

Jak częste zmiany interpretacji ZUS (bez zmian w przepisach prawa) wpływają na pracę działów płacowych ?

Mamy kolejny tego przykład

Wyjaśnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2011 r. w którym czytamy, że:
(…) w przypadku objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w trakcie trwania umowy zlecenia, do ustalenia podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie istotny jest miesiąc, w którym zleceniobiorca uzyskał lub miał postawiony do dyspozycji przychód. Zatem, jeżeli został on zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 lipca br., to podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie stanowi kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, którą stanowi ten przychód. Nie ma znaczenia, za jaki okres jest on należny (…).

ZUS w swoim stanowisku odniósł się do zleceniobiorcy, któremu w lipcu 2011 r. wypłacono przychód za miesiąc, w którym podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 ustawy o sus, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. To oznacza, że składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe jest należna od uzyskanego przez zleceniobiorcę w danym miesiącu przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, także gdy jest to przychód wypłacony za wcześniejszy miesiąc, w którym nie podlegał on ubezpieczeniu chorobowemu.

Powyższe potwierdził ZUS w Gdańsku w indywidualnej interpretacji z 19 października 2015 r. w której czytamy, że:
Pytanie Wnioskodawcy:
Wnioskodawca wniósł o wydanie interpretacji dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w przypadku przystąpienia przez zleceniobiorcę do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w trakcie wykonywania umowy zlecenia. Wypłata wynagrodzenia następuje w następnym miesiącu. W miesiącu zgłoszenia zleceniobiorcy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, otrzymuje on przychód wypłacony za wcześniejszy miesiąc, w którym nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu. Jest to przychód uzyskany z tej samej umowy zlecenia, w ramach której nastąpiło zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Spółka uważa, że składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe jest należna od uzyskanego w miesiącu przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego przychodu, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, także gdy jest to przychód wypłacony za miesiąc wcześniejszy, w którym Zleceniobiorca nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu.
Stanowisko ZUS:
Stanowisko przedsiębiorcy zawarte we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji, uznać należy za prawidłowe.
Z uwagi na fakt, iż wysokość podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe odpowiadać musi zasadniczo wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalonej za dany miesiąc, co wynika wprost z zacytowanego wyżej przepisu, to podstawę tę stanowić będzie przychód uzyskany przez zleceniobiorcę w miesiącu, za który następuje rozliczenie składek. Powyższe znajdzie zastosowanie także w sytuacji, w której wyplata wynagrodzenia za wykonanie umowy następuje w kolejnym miesiącu.

PRZYKŁAD
Osoba od 1 lutego 2025 r. rozpoczęła wykonywanie prac na podstawie zawartej umowy zlecenia. Podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Zgodnie z powyższą interpretacją ZUS
4 marca 2025 r. zleceniobiorca wystąpił z wnioskiem o zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 4 marca 2025 r. W umowie zlecenia wynagrodzenie określone zostało w wysokości 5 000 zł i jest wypłacane za dany miesiąc do 10 dnia następnego miesiąca. Za luty zleceniodawca wypłacił zleceniobiorcy wynagrodzenie 7 marca.
Od kwoty tej wypłaty na druku ZUS RCA za marzec br. naliczy za zleceniobiorcę:
składki na ubezpieczenia społeczne:
(emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe) z podstawy wymiaru 5 000 zł
składkę na ubezpieczenie zdrowotne:
z podstawy wymiaru w kwocie 4 314,50 zł
5 000 zł – 685,50 zł (kwota 685,50 zł składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez zleceniobiorcę).

Pomimo, że nie nastąpiły zmiany w przepisach prawa w kolejnej interpretacji ZUS zajął odmienne stanowisko.

Interpretacja ZUS w Lublinie z 22 listopada 2024 r. DI/200000/43/982/2024
w której czytamy, że:
Pytanie Wnioskodawcy:
Przedsiębiorca zwrócił się o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie ustalenia właściwej podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Zleceniobiorca zatrudniony jest i zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 01.06.2024 r. Otrzymuje wynagrodzenie do 10 dnia miesiąca po miesiącuprzepracowanym. 01.08.2024 r. złożył wniosek o objęcie go dodatkowo dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, a 30.09.2024 r. zrezygnował z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

• Czy pierwsza składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe została naliczona od właściwej podstawy?
• Czy powinien naliczyć składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za wrzesień (płatne w październiku), pomimo że w październiku ubezpieczony nie jest już objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym?

Stanowisko ZUS:
Wątpliwości Przedsiębiorcy dotyczą kwestii naliczenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w sytuacji, gdy zleceniobiorca przystępuje do tego ubezpieczenia w trakcie trwania umowy zlecenia, a wypłata należnego wynagrodzenia za dany miesiąc jest przesunięta na następny miesiąc (do 10-go dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni). Okres podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu zleceniobiorcy to okres od dnia 1 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r., zatem od wypłaconego wynagrodzenia za te miesiące należy obliczyć i odprowadzić składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe — pierwsza od wynagrodzenia za sierpień 2024 r. wypłaconego do dnia 10 września 2024 r. oraz drugą od wynagrodzenia za wrzesień 2024 r. wypłaconego w październiku 2024 r.

Zgodnie z powyższym ZUS uznał, że nie ma znaczenia data wypłaty wynagrodzenia z tej umowy, tylko okres w którym ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom.

Oznacza to, że pomimo przystąpienia zleceniobiorcy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 sierpnia 2024 r., rozliczenie wynagrodzenia należnego za lipiec, wypłaconego
w sierpniu powinno nastąpić bez rozliczenia składki na ubezpieczenie chorobowego, ze względu na to, że zleceniobiorca w lipcu nie podlegał temu ubezpieczeniu.

W związku z tymi wątpliwościami, wydawnictwo GOFIN www.gofin.pl zwróciło się z zapytaniem do ZUS.
W odpowiedzi z 13 maja 2025 r. (biuletyn wydawnictwa GOFIN UiPP nr 11 z dnia 1 czerwca 2025 r.) ZUS potwierdził stanowisko z interpretacji z 22 listopada 2024 r.
(…) Składki na ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy w przypadku, w którym otrzymuje on co miesiąc wynagrodzenie z przesunięciem jej wypłaty na kolejny miesiąc muszą być rozliczone:

• w miesiącu uzyskania przychodu stanowiącego podstawę wymiaru tej składki
• w stosunku do okresu, w którym osoba została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Należy w takiej sytuacji uzależnić obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe od tego czy w okresie, za który jest wypłacane wynagrodzenie ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu chorobowemu. W opisanym przypadku osoba z tytułu wykonywania umowy zlecenia została zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 lutego 2025 r. (wcześniej podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu). Wynagrodzenie za dany miesiąc otrzymuje 5 dnia następnego miesiąca. Wynagrodzenie wypłacone 5 lutego było wynagrodzeniem za styczeń, tj. miesiąc, w którym osoba nie podlegała jeszcze ubezpieczeniu chorobowemu. W konsekwencji, w dokumentach rozliczeniowych za luty 2025 r. nie powinna być jeszcze rozliczana składka na ubezpieczenie chorobowe. Składka na to ubezpieczenie powinna zostać rozliczona dopiero w dokumentach składanych za marzec 2025 r.

O podanych przypadkach pisaliśmy:
Siła wyższa w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego
https://www.hrkadryiplace.pl/sila-wyzsza-w-podstawie-wymiaru-zasilku-chorobowego/
Zmiana stanowiska Ministerstwa Pracy a Ekwiwalent za urlop
https://www.hrkadryiplace.pl/dopelnianie-podstawy-do-ekwiwalentu-za-niewykorzystany-urlop-w-przypadku-zatrudnienia-w-trakcie-miesiaca-kalendarzowego-jezek-przemyslaw/
Absurdy stanowisk resortowych w sprawie Rozliczania Wynagrodzeń
https://www.hrkadryiplace.pl/zmiana-wynagrodzenia-w-trakcie-miesiaca-kalendarzowego-liczba-godzin-do-przepracowania-w-miesiacu-dla-ustalenia-stawki-godzinowej-jezek-przemyslaw/